Cơn Đau Thắt Ngực — Dấu Hiệu Cảnh Báo & Cách Xử Trí

Đau thắt ngực (angina pectoris) là một tình trạng mà tim không nhận đủ oxy (ischemia tim).

Nguyên nhân chủ yếu: xơ vữa động mạch vành (coronary atherosclerosis) — các động mạch cung cấp máu cho tim bị hẹp do tích tụ mảng cholesterol.

Khi tim cần nhiều oxy (ví dụ, khi tập thể dục, stress, hoặc lạnh), các động mạch hẹp không thể cung cấp đủ máu, dẫn đến đau.

Điểm quan trọng: Angina không phải nhồi máu (infarction) — cơ tim không bị chết.

Tuy nhiên, nó là dấu hiệu của nguy cơ nhồi máu cao.

Nếu không kiểm soát, angina có thể phát triển thành nhồi máu.

Các yếu tố gây angina bao gồm: cao huyết áp, cholesterol cao, tiểu đường, hút thuốc, béo phì, ít hoạt động, stress, gia đình có bệnh tim sớm, tuổi tác, giới tính nam.

Nữ giới sau mãn kinh cũng có nguy cơ cao.

Có hai loại angina chính: 1.

Angina ổn định (stable angina): (A) Nguyên nhân: bất thường xơ vữa động mạch ổn định, cung cấp thiếu oxy khi tim cần. (B) Tác động: xuất hiện khi tập thể dục, stress, lạnh, hoặc sau khi ăn quá no. (C) Mô tả: đau cảm 'tức, ép, nặng' ở giữa ngực, kéo dài 5-15 phút. (D) Giảm: khi ngừng hoạt động hoặc uống nitroglycerin (hết trong 5-10 phút). (E) Tính dự đoán: có thể dự đoán, xảy ra cùng hoàn cảnh, không thay đổi khoảng 1 tháng.

Angina ổn định ít nguy hiểm hơn, nhưng vẫn cần theo dõi và điều trị. 2.

Angina không ổn định (unstable angina): (A) Nguyên nhân: tính chất mảng thay đổi, có thể bắt đầu vỡ, hoặc cục máu đông bắt đầu hình thành. (B) Tác động: có thể xảy ra khi nghỉ hoặc vào đêm, không cần hoạt động.

Có thể lịch sự cơn ngay sau khi bạn ngủ dậy. (C) Mô tả: đau tương tự nhưng thường nặng hơn, kéo dài hơn 15-20 phút. (D) Giảm: không giảm hết hoặc chậm hơn với nitroglycerin. (E) Tính dự đoán: không thể dự đoán, xảy ra bất ngờ, có thể tăng lên theo thời gian (số lần, khoảng thời gian, cường độ). ANGINA KHÔNG ỔN ĐỊNH LÀ CẬP CỨU — là dấu hiệu cảnh báo nhồi máu sắp xảy ra.

Nếu bạn bị angina không ổn định, hãy gọi cấp cứu ngay.

Những dấu hiệu có thể báo hiệu angina bao gồm: 1.

Đau ngực khi tập thể dục: đau 'tức, ép, nặng' ở giữa ngực khi chạy, đi bộ nhanh, hoặc tập thể dục mạnh.

Đau giảm khi dừng hoạt động. 2.

Đau ngực khi stress: đau khi lo lắng, bị chỉ trích, hoặc gặp tình huống stress. 3.

Đau ngực vào sáng sớm hoặc sau ăn quá no: angina có thể xảy ra lúc sáng sớm khi huyết áp cao, hoặc sau ăn quá no. 4.

Lan sang cánh tay, cổ, hoặc hàm: đau có thể lan ra khỏi ngực. 5.

Khó thở kèm theo đau ngực. 6.

Mệt mỏi bất thường khi tập thể dục: cảm thấy mệt hơn bình thường, có thể là dấu hiệu angina ở nữ giới. 7.

Bụng trên bị đau hoặc khó chịu. 8.

Cơn đau xảy ra lần lại — nếu bạn bị cơn đau tương tự nhiều lần, đặc biệt cùng hoàn cảnh, có thể là angina.

Nếu bạn có bất kỳ những dấu hiệu nào này, đặc biệt nếu xảy ra lặp lại hoặc tăng lên, hãy thăm khám bác sĩ.

Để chẩn đoán angina, bác sĩ sẽ: 1.

Hỏi tiền sử: mô tả cơn đau, khi nào xảy ra, bao lâu, thứ gì giảm. 2.

Kiểm tra toàn thân: kiểm tra huyết áp, nhịp tim, nghe tim. 3.

Xét nghiệm: (A) ECG (điện tim): ghi lại hoạt động điện, có thể thấy dấu hiệu ischemia. (B) Xét nghiệm máu: troponin (dấu ấn tim), để loại trừ nhồi máu. (C) Stress test (thử tải): ghi lại tim khi tập thể dục, tìm dấu hiệu ischemia. (D) CT angiography (chụp CT tim): cho thấy động mạch, phát hiện hẹp. (E) Cardiac catheterization & coronary angiography (thông tim): là tiêu chuẩn vàng, cho thấy chính xác hẹp ở đâu.

Nếu nghi ngờ angina không ổn định (đau ngực nặng, không giảm hết), bác sĩ sẽ giữ bạn trong bệnh viện để theo dõi và xét nghiệm thêm.

Điều trị angina bao gồm: 1.

Nitroglycerin (thuốc hạ áp động mạch): (A) Hình thức: viên nhai (sublingual tablet), xịt miệng (spray), dán da (patch). (B) Cách sử dụng: Cấp cứu — khi có cơn angina, cắn hoặc xịt nitroglycerin.

Nó mở rộng động mạch, cung cấp oxy cho tim.

Nên cảm thấy giảm trong 5-10 phút.

Dự phòng — uống trước khi làm hoạt động có thể gây cơn (ví dụ, trước tập thể dục). (C) Tác dụng phụ: đau đầu, chóng mặt, mặt đỏ, rối loạn nhịp. (D) Lưu ý: hết hạn — nitroglycerin hết hạn nhanh, thường 6 tháng.

Hết hạn sẽ kém hiệu quả.

Thay nitroglycerin định kỳ. 2.

Các thuốc khác: (A) Beta-blockers (ví dụ, metoprolol) — giảm nhịp tim và huyết áp, giảm nhu cầu oxy của tim. (B) ACE inhibitors — làm giãn mạch, giảm áp lực tim. (C) Statins — giảm cholesterol, ổn định mảng xơ vữa. (D) Anticoagulants (ví dụ, aspirin, clopidogrel) — loãng máu, ngăn cục máu đông. 3.

Phẫu thuật/can thiệp: (A) Angioplasty & stent — mở rộng động mạch hẹp bằng bóng và đặt stent. (B) Bypass — nếu hẹp nặng hoặc nhiều vị trí, có thể phẫu thuật bypass. 4.

Thay đổi lối sống: bỏ thuốc lá, ăn tốt, tập thể dục, quản lý stress, kiểm soát huyết áp/cholesterol.

Nếu bạn có cơn angina ổn định: 1.

Ngừng hoạt động ngay lập tức: nằm hoặc ngồi, tìm chỗ yên tĩnh. 2.

Uống hoặc xịt nitroglycerin (nếu bạn có): cắn một viên dưới lưỡi hoặc xịt một hít vào miệng. 3.

Chờ 5-10 phút: cơn đau nên giảm. 4.

Nếu đau không giảm sau 5-10 phút, uống nitroglycerin lần thứ 2. 5.

Nếu đau vẫn không giảm sau lần thứ 2 (khoảng 10 phút), hoặc nếu này là cơn đau ngực lạ lần đầu, gọi cấp cứu ngay.

Nếu bạn bị angina không ổn định (đau ngực mới, đau nặng, đau vào lúc nghỉ ngơi, hoặc đau tăng lên so với trước): 1.

Gọi cấp cứu ngay 119. — đừng chờ. 2.

Chúng tôi không gợi ý bác sĩ ngoài phòng khám. 3.

Nếu bạn có nitroglycerin, uống trong khi chờ cấp cứu. 4.

Nằm hoặc ngồi thoải mái, tránh hoạt động. 5.

Báo cho bác sĩ cấp cứu tất cả các triệu chứng (đau ở đâu, kéo dài bao lâu, gì làm giảm).

Điểm chính: Nếu bạn không chắc chắn hay có nghi ngờ, hãy gọi cấp cứu.

Tốt hơn là quá thận trọng.

Để phòng ngừa cơn angina hoặc giảm tần suất: 1.

Bỏ thuốc lá — ngay cả passive smoking (hít khói thụ động) tăng nguy cơ. 2.

Ăn tốt — chế độ ăn DASH, ít muối, ít chất béo bão hòa, nhiều rau xanh, cá. 3.

Tập thể dục — nhưng tìm mức độ an toàn (không gây cơn angina).

Tập từ từ, tăng dần. 4.

Kiểm soát stress — thiền, yoga, hỗ trợ tâm lý nếu cần. 5.

Kiểm soát huyết áp & cholesterol — dùng thuốc nếu cần, kiểm tra định kỳ. 6.

Giảm cân — nếu thừa cân, giảm 5-10% cân nặng có lợi. 7.

Ngủ đủ — 7-9 giờ/đêm. 8.

Hạn chế rượu — rượu quá nhiều tăng nguy cơ. 9.

Tránh hoạt động gây cơn — nếu bạn biết điều gì gây cơn, tránh hoặc chuẩn bị nitroglycerin trước. 10.

Dùng thuốc theo đơn — không tự dừng thuốc.

Nếu bạn được chẩn đoán angina, bạn vẫn có thể sống một cuộc sống chất lượng cao với thay đổi lối sống và thuốc phù hợp.

Hãy làm việc chặt chẽ với bác sĩ để lập kế hoạch điều trị tối ưu.