Nấm Candida — Nguyên Nhân, Triệu Chứng & Cách Trị

Nấm Candida, đặc biệt là Candida albicans, là một loại nấm sống tự nhiên trong âm đạo của phụ nữ.

Trong điều kiện bình thường, nấm này được kiểm soát bởi các vi khuẩn lành tính (lactobacillus) sống trong âm đạo, giữ cho pH ở mức axit phù hợp.

Tuy nhiên, khi các yếu tố nhất định gây ra sự mất cân bằng, nấm Candida có thể phát triển quá mức, gây ra nhiễm nấm.

Nhiễm nấm Candida ở âm đạo (vulvovaginal candidiasis) là loại nhiễm nấm phổ biến nhất ở phụ nữ.

Các loại nấm khác cũng có thể gây nhiễm, nhưng Candida albicans chiếm khoảng 85-90% các trường hợp.

Nhiễm nấm là một vấn đề sức khỏe rất phổ biến ở phụ nữ ở mọi độ tuổi, đặc biệt là phụ nữ tuổi sinh sản.

Tuy nhiên, nó không phải là bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, mặc dù bạn tình có thể bị nhiễm nếu tiếp xúc với nấm.

Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến sự phát triển quá mức của nấm Candida.

Nguyên nhân chính bao gồm: sử dụng kháng sinh (kháng sinh tiêu diệt các vi khuẩn lành tính, cho phép nấm phát triển), rối loạn hormone (đặc biệt là thay đổi estrogen trong chu kỳ kinh nguyệt, mang thai, hoặc khi sử dụng thuốc tránh thai), hệ miễn dịch yếu (do stress, mệt mỏi, bệnh lý, hoặc điều trị như hóa trị), tiểu đường không được kiểm soát tốt (đường huyết cao tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển).

Ngoài ra, các yếu tố khác cũng có thể gây ra nhiễm: mặc quần áo quá chật hoặc ẩm ướt, vệ sinh không đúng cách, sử dụng dung dịch vệ sinh mạnh, tình dục, hoặc những sản phẩm có thể làm thay đổi độ pH âm đạo.

Nữ tính bị HIV/AIDS cũng có nguy cơ cao hơn bị nhiễm nấm.

Triệu chứng của nhiễm nấm Candida rất khác nhau tùy theo mức độ nặng.

Các triệu chứng phổ biến bao gồm: ngứa ở vùng kín, đó là triệu chứng phổ biến nhất và có thể rất khó chịu, rát ở vùng kín hoặc khi đi tiểu, tiết dịch âm đạo bất thường (thường dày, trắng, mùi hơi ngọt, giống như cơm nát), đau hoặc cảm giác khó chịu khi quan hệ tình dục, đau hoặc nóng rát khi đi tiểu.

Trong những trường hợp nặng hơn, có thể có: sưng, đỏ, hoặc phát ban vùng kín, rỉ máu nhẹ hoặc một chút máu trong tiết dịch.

Ngoài ra, một số phụ nữ cũng gặp các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi hoặc sốt nhẹ.

Các triệu chứng thường tồn tại trong vài ngày đến một tuần, và có thể tệ hơn vào những ngày trước kinh nguyệt.

Nếu các triệu chứng kéo dài lâu hơn, cần đi khám bác sĩ để loại trừ các vấn đề khác.

Điều trị nhiễm nấm Candida thường khá đơn giản và hiệu quả.

Các lựa chọn điều trị bao gồm: Thuốc chống nấm trong âm đạo: kem hoặc viên giả chứa fluconazole, clotrimazole, hay miconazole, được đặt vào âm đạo trong 1-7 ngày tùy theo sản phẩm.

Đây là lựa chọn tiêu chuẩn đầu tiên.

Thuốc chống nấm uống: fluconazole (thường là một liều duy nhất) là hiệu quả nhất cho những trường hợp nặng hơn hoặc khi các phương pháp khác không hoạt động.

Những biện pháp ủng hộ khác: giữ vùng kín sạch và khô, tránh những sản phẩm có mùi, mặc quần lót cotton, tránh các sản phẩm tình dục có thể gây kích thích.

Ngoài ra, có thể sử dụng một số biện pháp tự nhiên như dầu dừa, mặc dù không có bằng chứng khoa học mạnh mẽ hỗ trợ hiệu quả của chúng.

Quan trọng là hoàn thành đầy đủ khoá điều trị ngay cả khi các triệu chứng đã hết.

Vì nhiễm nấm Candida dễ tái phát, phòng ngừa là rất quan trọng.

Một số biện pháp hiệu quả bao gồm: Chế độ ăn uống: giảm đường và carbohydrate tinh chế vì chúng tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển.

Ăn nhiều rau quả, protein, và chất béo lành mạnh.

Vệ sinh đúng cách: rửa sạch vùng kín hằng ngày bằng nước ấm hoặc nước muối sinh lý, lau từ trước ra sau.

Không sử dụng dung dịch vệ sinh vì chúng có thể phá vỡ độ cân bằng tự nhiên.

Mặc quần áo thích hợp: chọn quần lót cotton, tránh quần lót quá bó sát, tights, hoặc vải tổng hợp.

Thay quần lót khi bị ướt.

Uống đủ nước: ít nhất 6-8 cốc mỗi ngày để giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn.

Quản lý stress: stress có thể làm yếu hệ miễn dịch, nên tập thể dục, yoga, hoặc thiền để giảm stress.

Nếu bị tái phát thường xuyên (hơn 4 lần mỗi năm), cần tư vấn với bác sĩ vì có thể có những yếu tố khác cần được điều trị.