Trẻ Sơ Sinh Bị Ho — Xử Lý Thế Nào Cho Đúng?

Ho là một phản xạ bảo vệ của cơ thể giúp thanh sạch đường hô hấp từ chất tiết, vi khuẩn, hoặc các vật thể lạ.

Trẻ sơ sinh có thể bị ho vì nhiều nguyên nhân khác nhau.

Các nguyên nhân phổ biến bao gồm: cảm lạnh (do virus), cùm (influenza), viêm phế quản (do virus hoặc vi khuẩn), viêm phổi (pneumonia), hen suyễn, dị ứng, hoặc GER (dịch cổ tử cung chảy về phía sau).

Ngoài ra, các yếu tố môi trường cũng có thể gây ho như khí thải từ xe cơ giới, khói thuốc, hoặc không khí quá khô. Ở trẻ sơ sinh, hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, vì vậy chúng dễ bị các bệnh nhiễm trùng hô hấp hơn.

Trong hầu hết các trường hợp, ho do cảm lạnh hoặc cúm gây ra sẽ tự khỏi trong vòng 1-2 tuần.

Tuy nhiên, nếu ho kéo dài hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, cần phải đi khám bác sĩ để được chẩn đoán chính xác.

Mặc dù ho thường không nguy hiểm, nhưng có những trường hợp cần phải đi khám bác sĩ ngay.

Dấu hiệu cần đi khám ngay lập tức bao gồm: sốt cao (trên 38.5°C ở trẻ dưới 3 tháng, hoặc trên 39°C ở trẻ từ 3-6 tháng), khó thở hoặc hụ hẫng, thở khò khè hoặc tiếng sèo khi thở, da bạch, xanh tím, đặc biệt là vùng môi và móng tay, dốc từng cơn ho không dừa, nôn do ho, không ăn hoặc uống được, lơ đãng hoặc khó chịu, tiếng ho khàn kéo dài.

Ngoài ra, nếu trẻ ho trong thời gian dài (hơn 2-3 tuần), hoặc nếu ho xuất hiện sau khi tiêm chủng, cũng nên đi khám bác sĩ.

Các bệnh như ho gà (whooping cough) có thể rất nguy hiểm ở trẻ sơ sinh, vì vậy nên cẩn thận.

Nếu bạn không chắc liệu có cần đi khám không, tốt nhất là liên hệ với bác sĩ để được tư vấn.

Hầu hết các trường hợp ho ở trẻ sơ sinh có thể được chăm sóc tại nhà mà không cần đến bác sĩ.

Các biện pháp chăm sóc bao gồm: Giữ cho trẻ được hydrated: cho con bú thường xuyên (nếu cho sữa mẹ) hoặc cho uống nước (nếu đã weaning).

Nước ấm hoặc nước ấm cam có thể giúp làm mềm chất tiết.

Sử dụng máy tạo độ ẩm không khí: không khí ẩm có thể giúp làm dịu đường hô hấp.

Nâng đầu của trẻ cao hơn khi ngủ để giúp thoát chất tiết.

Nên cẩn thận không bao phủ mặt trẻ, chỉ nâng phần đầu.

Xoá sạch mũi bằng nhỏ nước muối sinh lý: điều này giúp làm sạch rào cản mũi, nhưng không nên dùng quá thường xuyên.

Tránh khí thải từ xe cơ giới, khói thuốc, hoặc không khí quá nóng.

Cho con nghỉ ngơi đầy đủ: ngủ giúp hệ miễn dịch chống lại nhiễm trùng.

Nếu trẻ bị sốt, có thể sử dụng paracetamol hoặc ibuprofen (theo hướng dẫn của bác sĩ) để hạ sốt.

Một điều quan trọng cần biết là không nên sử dụng thuốc ho có chứa dextromethorphan (DXM) hoặc các thành phần khác cho trẻ dưới 2 tuổi vì chúng có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng.

Các loại thuốc ho đặc biệt được khuyến cáo cho trẻ sơ sinh rất hạn chế.

Các lựa chọn an toàn bao gồm: Dầu cải tây (cough syrups) không chứa DXM hoặc codeine, chỉ chứa các thành phần tự nhiên như honey, lemon, ginger (tuy nhiên, không nên cho trẻ dưới 1 tuổi ăn mật ong vì nguy cơ botulism).

Các loại thuốc nhỏ mũi saline (muối sinh lý) để giảm tắc mũi.

Paracetamol hoặc ibuprofen để hạ sốt hoặc giảm đau (nếu cần), nhưng phải tuân thủ liều lượng theo cân nặng của trẻ.

Bác sĩ có thể kê các loại thuốc khác tùy theo nguyên nhân gây ho.

Tuy nhiên, những biện pháp chăm sóc tại nhà thường là đủ cho hầu hết các trường hợp ho do virus gây ra.

Nếu bạn không chắc nên dùng thuốc gì, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc dược sĩ.

Mặc dù hầu hết các trường hợp ho ở trẻ sơ sinh có thể được điều trị tại nhà, nhưng có những tình huống cần nhập viện.

Bạn nên đi viện ngay nếu trẻ: khó thở hoặc hụ hẫng nặng, da xanh tím (cyanosis), sốt cao hoặc sốt kéo dài, ho gà có dấu hiệu ho gà (cơn ho dài liên tục kèm tiếng thở vào cao), nôn thường xuyên hoặc không thể uống được nước, lơ đãng, khó chịu, hoặc bất thường về hành vi, nhịp tim nhanh hoặc bất thường, hoặc dấu hiệu của viêm phổi nặng.

Ngoài ra, nếu trẻ là bé sơ sinh (dưới 3 tháng) và bị sốt hoặc ho, cần đi khám bác sĩ soonest vì nguy cơ nhiễm trùng nặng ở độ tuổi này rất cao.